LỜI RU GỬI VỀ XỨ NGHỆ
Trần Thị Thu Nhự
Em đi vẫn nhớ những ngày
Bát cơm anh xẻ, gánh đầy anh san
Con đường đất đỏ gian nan
Bom rơi sông Hiếu, Nghĩa Đàn quặn thương
Nhớ ai ngóng đợi bên đường
Rưng rưng gặp giữa nông trường cà phê
Lăng Thành nắng đỏ triền đê
Đỡ đần em giữa bốn bề chói chang
Lời thương em gởi muộn màng
Tháng năm đâu có dễ dàng lãng quên
Bẽ bàng chẳng vẹn chữ duyên
Cầu mong anh sống an yên một đời
Thanh xuân một thuở xa rồi
Tơ vương đừng để rối bời tâm tư
Nỗi niềm hôm ấy tạ từ
Lắng trong sâu thẳm lời ru bây giờ
Chút này thôi
– gởi người xưa
Chỉ lo trời nổi gió mưa bão bùng.
Một vài cảm nghĩ về bài thơ LỜI RU GỬI VỀ XỨ NGHỆ của Trần Thị Thu Nhự
Nguyễn Thị Minh Tâm
Tôi đã được đọc thơ Thu Nhự từ khoảng những năm 1990, khi hầu như mọi người đang phải vất vả, loay hoay với cơm, áo, gạo, tiền của thời bao cấp gian khổ thì với lòng đam mê thi ca, bạn đã vượt lên hoàn cảnh, sáng tác những bài thơ trữ tình làm rung động lòng người. Sau đó một thời gian, bạn tập hợp các bài thơ lấy tên là "Nửa sông bên ấy", in chung cùng thi sỹ Trần Hà.
Tôi rất thích đọc thơ Thu Nhự, bởi đúng như nhận xét của bạn Hoàng Thanh "Thơ Thu Nhự thường đằm thắm, sâu lắng mà da diết". Tôi xin nói thêm, thơ Thu Nhự còn toát lên một tâm hồn dịu dàng, duyên dáng và đặc biệt, rất nữ tính. Thu Nhự sáng tác thơ theo thể thất ngôn, lục bát và cả thể loại thơ tự do. Ở thể loại nào bạn cũng rất thành công. Thơ Thu Nhự hầu như bài nào cũng hay. Tôi ấn tượng nhất với những bài thơ như: "Chiều thu bên mộ cha", "Nửa sông bên ấy" hay "Lời ru gửi về xứ Nghệ"... bài nào cũng rất tình cảm, đi vào nơi sâu thẳm của trái tim ta. Nguồn xúc cảm của bạn thường hướng về quê hương, gia đình và bạn bè... Ở đề tài nào ta cũng đều thấy một tình yêu thương dịu dàng, tha thiết mà sâu lắng. Trước đây tôi đã có dịp được đọc và bình một số bài thơ của Thu Nhự. Hôm nay, nhân đọc những bài thơ sáng tác theo thể lục bát, được đăng trong tập thơ “Lục bát thuần Việt” của NXB Hội Nhà văn Việt Nam. Thật tự hào về thành tựu thơ ca của bạn. Trong 6 bài thơ lục bát được đăng lần này, tôi ấn tượng nhất là bài "Lời ru gửi về xứ Nghệ", không chỉ vì đọc lên nghe tha thiết, sâu lắng và một nỗi buồn xa vắng... mà còn vì bạn đã tái hiện lại những kỷ niệm của một thời hoa lửa gian khổ mà hào hùng của chúng ta - những sinh viên khoa Ngữ Văn ngày ấy. Bài thơ này bạn viết tặng, gợi nhớ kỷ niệm và lòng biết ơn đến "người xưa".
Mở đầu bài thơ bạn viết: "Em đi vẫn nhớ những ngày / Bát cơm anh xẻ, gánh đầy anh san". Tình cảm đó trước tiên là lòng biết ơn sâu nặng. Đã hơn 50 năm trôi qua, hơn nửa thế kỷ rồi mà nghĩa tình vẫn không hề nhạt phai. Nhớ về những ngày vô cùng gian khổ, "Con đường đất đỏ gian nan / Bom rơi sông Hiếu, Nghĩa Đàn quặn thương...”, “Lăng Thành nắng đỏ triền đê...". Đọc những câu thơ trên, lòng tôi vô cùng xúc động. Nhớ lại những ngày "hành quân" lớp mình đi bộ hàng sáu, bảy chục cây số đến Hưng nguyên đắp đê, đi lên rừng đốn gỗ làm hầm trú ẩn hay đi bộ lên nông trường Tây Hiếu vừa ôn thi vừa lao động với công nhân nông trường. Đi bộ suốt đêm, vai đeo chăn màn, sách vở, quần áo nặng trĩu. Gần sáng đến Dốc Lụi, mệt rã rời, định nằm lăn ra vệ đường nghỉ một lát cho đỡ mệt. Bỗng có tiếng la thất thanh của một bạn khi nhìn thấy đám cỏ bên đường bị cháy sém do bom đạn, mùi thuốc súng còn nồng nặc, mùi máu tanh và những chiếc dép, manh áo cháy dở vương vãi khắp nơi. Cả bọn vội co chân chạy, sợ máy bay quay lại oanh tạc. Những con đường gian nan bom đạn được bạn nhắc lại chỉ mấy từ "Con đường đất đỏ gian nan / Bom rơi sông Hiếu, Nghĩa Đàn quặn thương ". Nhưng là người trong cuộc, là những "chứng nhân của lịch sử" ta thấy xót xa vô hạn. Giữa những ngày chiến tranh ác liệt, "bốn bề chói chang", thân nữ nhi chân yếu tay mềm, làm sao để vượt qua gian khổ ? Và anh, với tình yêu thương chân thật, anh đã sẻ chia những nỗi nhọc nhằn: "Bát cơm anh xẻ, gánh đầy anh san”... “Đỡ đần em giữa bốn bề chói chang". Nhưng điều em nhớ mãi không bao giờ quên là hình ảnh anh: "Nhớ ai ngóng đợi bên đường / Rưng rưng gặp giữa nông trường cà phê". Từ "rưng rưng" chứa đựng bao tình thương yêu không nói nên lời. Những nghĩa tình sâu nặng qua năm tháng chiến tranh, với tấm lòng biết ơn, tình nghĩa thủy chung, em gửi lời thương đến anh, dù muộn màng: "Tháng năm đâu có dễ dàng lãng quên". Không dừng ở nỗi nhớ, lòng biết ơn, mà đó còn là niềm mong ước: " Bẽ bàng chẳng vẹn chữ duyên / Cầu mong anh sống an yên một đời / Thanh xuân một thuở xa rồi / Tơ vương đừng để rối bời tâm tư...". Từ nơi xa xôi, gửi về "người xưa" niềm mong mỏi, mong chờ người ấy có "một đời an yên", "tơ vương đừng để rối bời tâm tư" và mong rằng trời đừng "nổi cơn mưa bão bùng"... Những niềm mong mỏi ấy thật cao đẹp, thể hiện một tình cảm cao thượng và nhân văn.
Bài thơ của bạn như một bản tình ca về tình yêu trong những năm tháng chiến tranh gian khổ mà đẹp vô ngần. Thể thơ lục bát với âm điệu trữ tình tha thiết, cùng với những tình cảm nhớ thương và nỗi buồn mênh mang, sâu lắng... bạn đã đem đến những cảm xúc cao đẹp, làm tan chảy trái tim người đọc. Cảm ơn bạn rất nhiều.
Nguyễn Thị Minh Tâm
